Geçtiğimiz günlerde yerel basında, Bafra için çok önemli bir yatırım olan “Sebze ve Meyve Hal” projesinin iptal edildiği haberlerine rastladım. Bir taraftan üzüldüm, bir taraftan da şaşırmadım. Neden şaşırmadım? Çünkü, Bafra yıllardır birçok yatırımdan mahrum bırakılmış ve hâlâ bırakılmakta ve de toplum nezdinde “Sahipsiz Bafra” şekliyle ifade edilmektedir. Bölgeye şöyle bir baktığımızda bu söylemin gerçek olduğu aşikâr ki yetkisi, etkisi olanlar hariç bu durumu herkes görmektedir. Peki, neden üzüldüm?
Tarım; yaşamın gerekliliği için bir yana, ekonomiye olan katkısının, ihracata etkisinin yanı sıra sosyal ve çevresel boyutlarıyla tüm kesimleri yakından ilgilendiren çok önemli bir sektördür. Bugün Dünyanın tüm gelişmiş ülkeleri tarım sektörüne fazlasıyla önem vermektedir. Çin’den Hollanda’ya, Japonya’dan ABD’ye “akıllı tarım” denilen sistemlerle, yeni nesil teknolojiler kullanılmakta, uydu takibi, yapay ışıklandırma gibi farklı metotlarla yılda 20 kez ürün alabilmektedir. Aynı zamanda yapılan bu çalışmalar, araştırma geliştirme merkezleri tarafından yerel ve akademik düzeylerde üreticilere aktarılmakta bir şekilde herkesin bilinçlendirilmesi sağlanmaktadır.
Peki tarım ülkesi olarak övündüğümüz ülkemizde, Konya kadar bir alana sahip olan Hollanda’ nın tarım ihracatı karşısında çok çok gerilerde kalmış olmamıza ne dersiniz? Türkiye, sahip olduğu su kaynaklarıyla, ılıman bir iklim kuşağındaki coğrafyasıyla, zengin biyo çeşitliliğiyle, verimli arazileriyle ve üç kıtanın bağlantı merkezinde olmasından kaynaklı jeopolitik değeriyle, özellikle tarım sektörü için önemli avantajlara sahip bir ülkedir. Yani tarım için ne ararsanız var. O zaman sorun nerede?
Konuya yerel ölçekte devam edecek olursak; merkezi Bafra olması hasebiyle Bafra Ovası olarak isimlendirilen Kızılırmak Deltası, Türkiye’nin en büyük deltalarından biridir. İklim koşulları, sulak alanlarının bolluğu, farklı ekolojik yapılara sahip olması delta açısından bir nimet olarak değerlendirilmelidir. Ayrıca delta, tarım politikalarına sekte vuran küresel ısınmanın etkilerine de en çok dayanacak bölge konumundadır. Aslında her şey bu kadar elverişli olmasına rağmen tarım politikalarında çok yol alamadığımız ise ortadadır.
İşini profesyonel bilinçle yapanları tenzih etmekle beraber uçsuz bucaksız diye tarif edebileceğimiz Bafra Ovasının tarım alanlarında düzensiz, plansız, programsız ekim göze çarpmaktadır. Üreticilerin bir sene fazla para kazandıran ürünün önümüz senede fazla kazandırır mantığıyla hareket etmesinden dolayı orantısız ekim yapılmakta, bunun sonucunda ise birçok üründe yetersizlik yaşanırken bazı ürünlerin de çok fazla tercih edilmesi sebebiyle ürün tarlalarda zayi olmaktadır. Sonuçta zararı üreteci, tüketici birlikte çekmektedir.
Ayrıca ürünleri iç ve dış piyasaya dağıtmak amacıyla hizmet veren Bafra Sebze ve Meyve toptancı halinin durumu içler acısıdır. Bugün sebze ve meyve halini ziyaret eden bir yatırımcı ülkemizin tarım sektöründe çok çok geride olduğunu net bir şekilde görebilir. Yağmur yağdığında çamur deryasına dönen yolların kamyonlar tarafından kapatıldığı, düzenin bir türlü sağlanamadığı bir alan diyebiliriz Bafra’mızdaki hal için.
Oysa 16 Eylül 2022 tarihinde Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinde alınan kararla Bafra’ya yeni toptancı halinin yapılması kesinleşmiş ve bunun için her şeyin hazır olduğu ifade edilmişti. Aynı meclis toplantısında; üreticinin yoğunluğu, halin şehir merkezinde olması hasebiyle 3-4 römorklu traktörlerin ve kamyonların ulaşımı olumsuz yönde etkilemesi, gıda güvenliği açısından riskli bir durum oluşabileceği konuları gündeme gelmiş ve sorun her haliyle gözler önüne serilmişti. Aradan 3 yıl geçmesine ve o gün dile getirilen sorunların daha da artmasına rağmen bir adım atılmaması da hem bölge hem ülke açısından üzücü bir durum olsa gerek.
Hâlbuki çok büyük bir ovaya ve verimli arazilere sahibiz. Şöyle; otoparkı, dinlenme alanları, alışveriş merkezi, analiz laboratuvarları olan soğuk hava depolarını, araştırma geliştirme birimlerini içerisinde barındıran bir hal yapmak çok mu zor? Ki yapılacak böyle bir halin büyük firmaları yatırım amaçlı Baframıza çekmesiyle birlikte ilçemize, bölgemize, ülkemize katacaklarını düşünmek bu işe bir an önce başlamak için yeterli olmalıdır diye düşünüyorum.
Türk ve Türkiye yüzyılını inşa edeceksek eğer; eğitim, sağlık, teknoloji, savunma sanayi, turizm, tarım vs. her alanda gelişime sözde değil özde önem vermeliyiz. İnanın, bu necip milletin evlatları güzel günleri, güzel yarınları hak ediyor.
HAKAN EROĞLU
